نقش شهرداریها در حفاظت از حریم شهری

شهر در روند توسعه فیزیکی خود مسیرهای مختلفی را شروع و طی می نماید که در مواردی این طی مسیر در صورت سیستمی بودن منجر به ظهور الگوهای شهری تحت تأثیر و هدایت اندیشمندان شهری می گردد که از آن جمله می توان الگوی جاذبه مرکز – پیرامون، رشد هوشمند شهری و .....را نام برد، آن چه مسلم است برای شهر فضاهایی برای ایجاد محیط زیست چه در زمان حال و چه برای آینده در شهر و پیرامون آن در نظر گرفته می شود که از جمله این فضاها، فضای حریم شهری می باشد . حریم برای حفاظت و حراست از امنیت و آرامش در فضای درون مرزها و کاهش احتمال تهدید از فضاهای پیرامونی و افراد بیگانه، در فراسوی مرزها نوعی فضا با وسعتهای متفاوت در نظر گرفته می شود تا از طریق آن بتوان مرزها را بهتر مدیریت کرد. به بیان دیگر، حریم، ایجاد مرز می کند؛ در حقیقت حریم، هاله ای به وجود می آورد و مانع از تجاوز دیگران میشود ( اخوت، 1395، 33. ) حریم شهر عبارت است از قسمتی از اراضی بالفصل پیرامون محدوده شهر که نظارت و کنترل شهرداری در آن ضرورت دارد و از مرز تقسیمات کشوری شهرستان و بخش مربوط تجاوز ننماید. تذکر این نکته در اینجا به جا است که توسعه ی قوانین مدنی و شهرسازی و تدارک های پیوسته حقوقی هر کشوری، راهی برای تشخیص و تعیین حریمها می گشایند و به زمانی معین، لزوم قانونی خاص برای انواع حریم را مطرح می کنند ( کامیار، 174، 1378 ) رعایت حریمها یک « رفتار شهری مسئولانه » بوده و پر واضح است هرگونه اقدامی که در جهت تدوین و تبین این حریمها و تشویق به لزوم رعایت و آثار فراوان آنها به عمل آید، از انبوه معضلات شهری کاسته و زندگی شهری را زیباتر و کاراتر خواهد کرد ، از جمله مشکلاتی که با عدم رعایت حریم ایجاد می شود وضعیت ترافیک است، که بخش عمده‌ای از آن حاصل عدم رعایت حریم محلهای تعیین شده پارک سوار و یا عدم رعایت حریمهای تعیین شده در قوانین رانندگی نشأت میگیرد، همچنین طغیان ها و سیلاب ها و آبگرفتگی معابر شهری که ریشه در عدم رعایت حریم جویها و انهار و آب روها و از کار افتادگی تدریجی این شبکه دارد، عدم امکان خدمات دهی مناسب سرویسهای حمل و نقل عمومی گرفته که به خاطر عدم رعایت حریم خطوط مخصوص به آنها دچار اختلال میشوند ،صدمات حاصل از یک زلزله مهیب در کلان شهرها که بخاطر عدم تعیین حریم برای املاک و ساختمانها و مخصوصاً ساختمانهای مرتفع و همچنین عدم رعایت حریمها در گذرها و معابر می‌توان اشاره کرد  ( پوبا، 1392 ) همچنین سیاست دیگر برای جلوگیری از گسترش شهرها و مهار رشد شهری در ایران، ایجاد کمربند سبز شهری است، اولین اقدامات برای ایجاد کمربند سبز در ایران، در سال 1359 و با مصوبات شورای نظارت بر گسترش شهر تهران صورت گرفت. این سیاست در ابتدا فقط برای تهران اعمال شد، اما در برنامه دوم پنج توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور در سال 1376 ،ایجاد کمربند سبز برای هفت کلان شهر کشور به منظور کاهش آلودگی هوا تصویب شد سایر زمینه های قانونی طرح مفهوم کمربند سبز در ایران به دو قانون بر می گردد: نخست، قانون نحوه جلوگیری از آلودگی هوا، مصوب 1376 که احداث فضای سبز در اطراف شهرها را برای جلوگیری از آلودگی هوای شهر لازم دانسته است. دوم، ضوابط جلوگیری از افزایش محدوده شهرها، مصوب 1378 که کمربند سبز را به عنوان ابزار کنترل کننده محدوده شهرها در نظر گرفته است ( حاجی، 1390، 109 ). به طور کلی، محدوده های شهری بر اساس سیاست های مهار توسعه شهری و مدیریت رشد به عنوان ابزاری جهت کنترل و هدایت رشد و نه متوقف کننده آن در هر کشور با تعاریف و کارکردهای ویژه ای به کار گرفته می شود. هر کدام از این ابزارها بر اساس اعمال ضوابط و مقررات منطقه بندی و برنامه‌ریزی کاربری زمین دنبال می شوند. بررسی ها نشان می دهد که این ابزارها مشخصه ها، اهداف، نحوه اعمال محدودیت و مرجع مسئول متفاوتی را ارائه می دهند ( نورزی فرد و دیگران، 1392 ). 

دیدگاه شما چیست؟