مشکلات و موانع توسعه سیستم‌های زمینه‌ساز شهر هوشمند در ایران

مفهوم شهر هوشمند بر ساختار، سامانه و هویت آبادی‌هایی دلالت دارد که فن‌اوری ارتباطات از دور به آن حیات می‌بخشد. ایران یک کشور توسعه یافته نیست، بنابراین شاید به نظر بیاید که خیلی زود است تا در مورد تاثیرات تکنولوژی اطلاعاتی بر ساخت شهرهای آن فکر کنیم. اما ذکر چند مورد در اینجا ضروری است. اولا تحولات تکنولوژیک به سوی سیستم‌های جهانی حرکت می‌کند و جدا شدن از سیستم‌های جهانی به معنای کند کردن سرعت حرکت کشور در همه زمینه‌های اقتصادی، فرهنگی، علمی، اجتماعی، به ویژه شهرسازی می‌باشد. ثانیا تحولات تکنولوژی ارتباطات ثابت نموده است که ورود اثرات این تکنولوژی به کشور ما حتی بدون خواست ما امری اجتناب ناپذیر است، بنابراین اگر ما خود را آماده استقبال از تکنولوژی و بومی سازی آن نکنیم، تکنولوژی اطلاعات خود را بر ما تحمیل می‌کند لذا به جای اینکه تکنولوژی در خدمت ما باشد، ما اسیر تکنولوژی می‌شویم. در این راستا سامانه ساخت و هویت شهرهای موجود در جنگ بین ساز  و کارهای برنامه‌ریزی و طراحی سنتی و هوشمند سر در گم خواهند شد. ثالثا، از همه مهم‌تر با توجه به شرایط کنونی و مشکلات فعلی کشور ما نیازمند تکنولوژی سازگار با امنیت و فرهنگ خود هستیم.

از اهم موانع که در برابر توسعه سیستم‌های هوشمند و الکترونیک در ایران وجود دارد میتوان به موارد زیر اشاره کرد: 

  1. عدم وجود یک تشکیلات منسجم
  2. گرانی و مقرون به صرفه نبودن سیستم‌های الکترونیک
  3. کمبود نیروی متخصص و مراکز تحقیق و توسعه
  4. کمبود آموزش مردمی و تبلیغات
  5. حاکمیت سیستم‌های سنتی و عدم وجود رقابت سازنده
  6. عدم وجود قوانین مدرن در ارتباط با استفاده از سیستم‌های الکترونیکی
  7. محدودیت زیرساختهای مورد نیاز، به ویژه زیرساختهای مخابراتی

رفع موانع نیازمند اصلاح بسیاری از ساختارهای قدیمی است. برای نمونه کارشناسان عقیده دارند که اگر سیستم بانکی کشور دچار دگرگونی ساختاری نشود، امید چندانی به پیشرفت در این زمینه نمی‌باشد. با حاکمیت سیستم‌های قدیمی و بعضا سهولت استفاده و ارزانی آنها مردم کشش کمتری به استفاده از سیستم‌های الکترونیک دارند. به عنوان نمونه در صورتی که حرکت در خیابانهای شهر سهل‌تر و ارزان‌تر از حرکت در مسیرهای الکترونیکی باشد، نمیتوانیم امیدوار به کم شدن مشکلات ترافیک و آلودگی هوا باشیم و یا در صورتی که آموزش از راه دور برای کاربران آن هزینه‌های اولیه زیادی داشته باشد نباید منتظر تبلور آموزش‌های الکترونیک در سطح وسیع جامعه بود. بنابراین شهر مجازی در رقابت با شهر واقعی قرار دارد. اگرچه هیچ کدام از آنها بدون دیگری نمیتواند به حیات خود ادامه دهد، اما ایجاد تعادل برای استفاده بهینه از هر دو فضا الزامی می‌باشد. برنامه های دولتی باید پشتیبان فضای سایبری باشد تا بتواند وارد عرصه رقابت با دنیای واقعی در کشورمان شود. به عنوان مثال دولت به جای پرداخت یارانه مستقیم و غیر مستقیم جهت سوخت خودروها میتواند برای تجهیزات الکترونیکی یارانه پرداخت کند تا میزان استفاده از آنها افزوده شود. از طرف دیگر به لوزم حمایت دولت از تسهیلات الکترونیکی در بعضی از عملکردها از جمله تلفن اینترنتی اشاره می‌کنیم: با وجود ضعف امکانات خدماتی که در بعضی از کافی نتها به مردم اشاره می‌شود قیمت پایین آن موجب می‌شود که مردم از آن استفاده کنند. استفاده از این سیستم‌ها هرچند ظاهری مطلوب نداشته باشد و فاقد ارزشهای زیربنایی برای توسعه باشد، ولی زمینه مناسبی جهت توسعه فرهنگ استفاده از تسهیلات الکترونیکی ارتباطات می‌باشد. پرداختن به مقوله انسانی شامل تربیت نیروهای متخصص، آموزش مردمی، ایجاد امنیت و اطمینان خاطر برای کاربران و انگیزش مناسب، از عوامل مهم شروع ساخت شهر اطلاعاتی می‌باشد زیرا عامل اصلی در ارتباط با تکنولوژی، عملکرد انسانی در ارتباط با آن می‌باشد.     

منابع:

بهزادفر، مصطفی، ضرورت‌ها و موانع ایجاد شهر هوشمند در ایران، فصلنامه هنرهای زیبا، 15، 82.   

 

دیدگاه شما چیست؟